Đang tải…
Discover Vietnamese Heritage · 3D · 360° · VR
Một làng gốm ven sông dựng ở tỉ lệ thật với 18 điểm dừng — từ bến đất, bể lọc, bàn xoay, sân phơi, vẽ, tráng men tới lò bầu, lò hộp, lò ga và phố gốm. Bấm Đi bộ để dạo bằng góc nhìn của chính bạn, hoặc bấm từng số để bay tới. Bật âm thanh để nghe không gian đổi theo nơi bạn đứng.
Không gian minh hoạ một làng gốm truyền thống (tự dựng 3D), không phải mô hình thực địa của Làng gốm Bát Tràng.
Từ đất đến lửa
16 công đoạn chung của nghề gốm thủ công — mỗi công đoạn là một điểm dừng trong không gian 3D phía trên.
Bến & bãi đất
Đất sét được chở về bằng thuyền hoặc xe, đổ thành từng đống theo loại: đất trắng, đất xám, đất vàng. Mỗi loại đất cho độ dẻo và màu xương gốm khác nhau, nên người thợ thường phối trộn trước khi xử lý.
Bể lọc đất
Đất được ngâm nước trong bể đầu, khuấy tan thành hồ, cho chảy qua rây sang các bể thấp hơn để loại sạn sỏi và tạp chất. Đất mịn lắng xuống đáy, nước trong được tháo đi, rồi để ráo đến khi đất đủ dẻo.
Nhào & ủ đất
Đất sau khi ráo được nhào kỹ bằng tay hoặc qua máy luyện để đều độ ẩm và đuổi hết bọt khí — bọt khí còn sót có thể làm gốm nứt, nổ trong lò. Đất luyện xong được ủ kín dưới bạt cho thật dẻo.
Bàn xoay
Khối đất đặt giữa mâm xoay, người thợ dùng hai tay định tâm rồi "vuốt" dần lên thành thân, cổ, miệng. Có bàn xoay đạp chân truyền thống và bàn xoay điện. Chiếc ghế trống là chỗ dành cho du khách trong buổi workshop.
In khuôn & đổ rót
Với sản phẩm cần làm nhiều chiếc giống nhau, thợ dùng khuôn thạch cao: rót hồ đất lỏng vào khuôn, thạch cao hút bớt nước tạo thành lớp vỏ, đổ phần thừa ra rồi tháo khuôn lấy sản phẩm.
Sân phơi mộc
Gốm mộc vừa tạo dáng được xếp lên ván, hong nơi thoáng gió rồi đưa ra nắng nhẹ. Phơi quá nhanh dễ cong vênh, nứt chân; người thợ phải xoay trở, che nắng theo thời tiết cho đến khi gốm khô đều.
Sửa mộc
Khi gốm "se" (khô như da thuộc), thợ úp ngược lên bàn xoay tay để gọt chân đế, tỉa dáng cho thanh, gắn quai, khoét lỗ. Công đoạn này quyết định độ cân và nét tinh tế của sản phẩm.
Vẽ hoa văn
Trên cốt gốm đã khô, người thợ vẽ hoa văn bằng bút lông — phổ biến là màu lam từ ô-xít cô-ban — hoặc khắc, đắp nổi. Màu lúc vẽ nhìn khá nhạt, chỉ hiện sắc thật sau khi nung.
Tráng men
Men là lớp thuỷ tinh mỏng phủ ngoài gốm. Thợ nhúng, dội hoặc phun men từ các vại men pha sẵn: men trắng, men ngọc, men nâu, men rạn… Lớp men phải đều, chân đế được lau sạch để không dính vào lò khi nung.
Ngõ tường than
Ở nhiều làng gốm, than được trộn với đất, nắm thành bánh rồi đập lên tường cho khô để làm chất đốt cho lò — tạo nên những bức tường loang lổ đặc biệt. Ngày nay nhiều xưởng chuyển sang lò ga, nhưng dấu vết ấy vẫn còn trong các ngõ cũ.
Xếp lò
Gốm đã tráng men được đặt vào bao nung — những chiếc hộp đất chịu lửa che chắn sản phẩm khỏi tro, lửa trực tiếp — rồi xếp chồng thành cột trong lò. Xếp khéo giúp lửa đi đều và tận dụng được chỗ.
Lò bầu
Lò bầu gồm nhiều khoang hình vòm nối nhau trên một sườn dốc. Lửa đốt ở bầu thấp nhất rồi theo dốc đi dần lên các khoang trên; thợ lò tiếp củi qua các lỗ bên sườn và canh màu lửa để biết nhiệt độ. Một mẻ nung có thể kéo dài nhiều ngày đêm.
Lò hộp
Lò hộp xây gạch vuông vức với ống khói cao hút lửa đều khắp lò, thường đốt than. Khi nung, cửa lò được trát kín; sau khi tắt lửa phải chờ lò nguội từ từ mới mở để gốm không bị rạn vỡ do sốc nhiệt.
Lò ga
Lò ga vỏ thép, đốt bằng khí ga, có tủ điều khiển để theo dõi và giữ nhiệt độ theo chương trình. Lò sạch hơn, ít khói, tỉ lệ thành phẩm ổn định — nên được nhiều xưởng dùng bên cạnh kinh nghiệm canh lửa truyền thống.
Ra lò & đóng gói
Gốm ra lò được kiểm tra từng chiếc: gõ nghe tiếng, soi men, mài lại chân đế, phân loại. Sản phẩm đạt được chèn rơm hoặc xốp, đóng thùng cẩn thận trước khi lên đường tới người dùng.
Phố gốm & bến hàng
Dọc đường làng là các cửa hàng bày bán sản phẩm của xưởng. Phía sau, hàng được chất lên thuyền, lên xe để đi khắp nơi — khép lại hành trình từ nắm đất đến món đồ trong nhà bạn.
Video & ảnh quy trình thật tại xưởng đang được cập nhật
Khi đội dự án cung cấp, từng công đoạn sẽ có hình ảnh thực tế từ các xưởng ở làng.
Góc nhìn 360°
Ảnh toàn cảnh 360° chụp tại làng — kéo để nhìn quanh như đang đứng ở đó.
Ảnh 360° thật đang được cập nhật
Ảnh toàn cảnh chụp tại cổng làng, lò nung, bàn xoay… sẽ xuất hiện ở đây khi được bổ sung. Trong lúc chờ, mời bạn khám phá tiểu cảnh 3D phía trên.
Sắp ra mắt
Khi có ảnh 360° thật của làng, bạn sẽ có thể đeo kính VR (chuẩn WebXR, ngay trên trình duyệt) để đứng giữa xưởng gốm, nhìn quanh và nghe tiếng lửa lò.
Hành trình tiếp tục